# Kraanwater en kurkengeld

> Mag een restaurant geld vragen voor kraanwater? En mag je die speciale fles wijn zelf meenemen? Wat de regels zijn en wat gebruikelijk is.

Bron: https://www.eateries.nl/uit-eten/kraanwater-en-kurkengeld  
Laatst gecontroleerd: 2026-09-30

## Is kraanwater gratis in een Nederlands restaurant?

Kort antwoord: niet per se. In Nederland is een restaurant **niet wettelijk verplicht** om gratis kraanwater te serveren. Het is een ondernemer vrij om er een prijs voor te vragen, net als voor andere dranken. Dat verrast veel mensen, omdat kraanwater zelf nauwelijks iets kost.

In de praktijk zie je grofweg drie varianten:

- **Gratis**, vaak bij een maaltijd of als je er ook andere drankjes bij bestelt. Zeker bij een glas water naast de koffie of de wijn is dit heel gebruikelijk.
- **Een klein bedrag** per glas, per karaf of per persoon. Restaurants onderbouwen dat met de kosten van het glaswerk, de afwas, ijs en citroen, en de bediening die bijschenkt.
- **Eigen gefilterd water**, al dan niet bruisend, dat ze per fles verkopen. Dat is feitelijk bewerkt kraanwater, maar het is een product op de kaart zoals elk ander.
 
Staat kraanwater niet op de kaart en wil je geen verrassing op de rekening, vraag dan gewoon: "Rekenen jullie iets voor een karaf kraanwater?" Dat is geen gekke vraag. Het omgekeerde geldt ook: een restaurant dat kraanwater in rekening brengt, doet dat het netst als het op de kaart vermeld staat.

### En in het buitenland?

Dat verschilt per land. In **Frankrijk** hoort bij een maaltijd een gratis karaf kraanwater, de *carafe d'eau*: vraag er expliciet om, anders krijg je al snel een fles mineraalwater. In het **Verenigd Koninkrijk** moeten zaken met een drankvergunning op verzoek gratis drinkwater geven. In Italië, Spanje en Duitsland is fleswater aan tafel juist heel gewoon en is kraanwater lang niet overal te krijgen. Meer gewoontes per land vind je in [fooi in het buitenland](https://www.eateries.nl/uit-eten/fooi-in-het-buitenland).

## Kurkengeld: je eigen wijn meenemen

Kurkengeld is het bedrag dat een restaurant rekent als je je eigen fles wijn meeneemt. Het restaurant opent de fles, zet de juiste glazen neer, schenkt in en ruimt op, maar verdient niets aan de wijn zelf. Wijn is voor veel restaurants een belangrijk deel van de omzet; kurkengeld compenseert dat gedeeltelijk.

Belangrijk: **je hebt geen recht** om je eigen wijn mee te nemen. Het mag alleen als het restaurant het toestaat. Veel zaken doen dat voor een bijzondere gelegenheid, zoals een fles uit je geboortejaar of een wijn van een bijzondere reis. Andere zaken staan het nooit toe. In landen als Australië kom je vaker BYO-restaurants tegen waar het meenemen van eigen drank juist de bedoeling is; in Nederland is dat eerder uitzondering dan regel.

### Hoeveel kurkengeld is normaal?

Er is geen vast tarief; elk restaurant bepaalt zelf de prijs. Als grove indicatie:

 | Type restaurant | Indicatie kurkengeld per fles |
|---|---|
| Eenvoudig restaurant of bistro | € 10 tot € 15 |
| Middensegment met goede wijnkaart | € 15 tot € 25 |
| Fine dining en sterrenrestaurants | € 25 of meer |

Het bedrag is meestal per fles van 75 cl; voor een magnum wordt vaak meer gerekend. Sommige restaurants rekenen minder of niets als je daarnaast ook een fles van hun eigen kaart bestelt. Vraag het altijd vooraf, dan weet je waar je aan toe bent.

### Zo neem je netjes je eigen wijn mee

- **Bel of mail vooraf.** Vraag of het mag, hoeveel kurkengeld ze rekenen en of er een maximum aantal flessen geldt. Doe dat bijvoorbeeld bij het [reserveren](https://www.eateries.nl/uit-eten/reserveren).
- **Neem geen wijn mee die op hun kaart staat.** Check de wijnkaart online. Een fles meenemen die ze zelf verkopen, voelt voor een restaurant als het omzeilen van hun prijs.
- **Kies iets bijzonders.** Kurkengeld is bedoeld voor die ene speciale fles, niet voor een supermarktwijn van € 6 om geld te besparen.
- **Zorg dat de wijn klaar is.** Neem witte wijn gekoeld mee en laat een oude rode wijn van tevoren rechtop staan, zodat het depot kan zakken.
- **Bied de sommelier of bediening een slokje aan.** Dat is geen verplichting, maar wel een gewaardeerd gebaar, zeker bij een bijzondere fles.
- **Denk aan de fooi.** De bediening doet hetzelfde werk als bij een fles van de kaart. Het is daarom netjes om de wijn mee te tellen als je de fooi bepaalt, bijvoorbeeld door uit te gaan van wat een vergelijkbare fles op de kaart had gekost.
 
Wil je liever van de kaart kiezen? Lees dan onze tips voor [wijn bestellen in een restaurant](https://www.eateries.nl/uit-eten/wijn-bestellen).

## Taartgeld: eigen taart meenemen

Voor een verjaardag of jubileum wil je misschien je eigen taart meenemen. Ook daarvoor geldt: vraag het vooraf. Veel restaurants vinden het prima, sommigen rekenen **taartgeld**. Dat is een vergoeding voor het koelen, aansnijden en serveren, plus bordjes en bestek. Het bedrag verschilt sterk: soms een paar euro per persoon, soms een vast bedrag per taart. Er is geen standaard, dus vraag wat het restaurant hanteert.

Een restaurant mag eigen eten ook weigeren. Een veelgenoemde reden is voedselveiligheid: het restaurant weet niet wat er in je taart zit en hoe die bewaard is, en moet gasten wel correct kunnen informeren over [allergenen](https://www.eateries.nl/uit-eten/allergenen). Een alternatief is om het restaurant te vragen of zij een taart of feestelijk dessert kunnen maken. Veel zaken doen dat graag, zeker als je het een paar dagen van tevoren vraagt.

## Wat als het op de rekening staat zonder dat je het wist?

Staat er kurkengeld, taartgeld of een bedrag voor water op de rekening dat nergens vermeld stond en niet vooraf is gemeld? Vraag dan vriendelijk om uitleg. Een restaurant hoort prijzen vooraf duidelijk te maken, bijvoorbeeld op de kaart of bij het maken van de afspraak. Vaak is het een misverstand dat aan tafel snel is opgelost. Kom je er samen niet uit, dan vind je bij ConsuWijzer van de ACM informatie over je rechten als consument.

Meer weten over wat een restaurant wel en niet mag rekenen? Lees ook onze gids over [no-show en annuleringskosten](https://www.eateries.nl/uit-eten/no-show-en-annuleren).

## Veelgestelde vragen

### Is een restaurant verplicht om gratis kraanwater te geven?

Nee, in Nederland bestaat daar geen wettelijke verplichting voor. Een restaurant mag zelf bepalen of het kraanwater serveert en of het daar geld voor vraagt. Veel zaken schenken het gratis of voor een klein bedrag, zeker bij een maaltijd. Staat er geen prijs op de kaart, vraag het dan even.

### Mag ik mijn eigen wijn meenemen naar een restaurant?

Alleen als het restaurant daar toestemming voor geeft. Er is geen recht op het meenemen van je eigen fles. Bel of mail vooraf, vraag of het mag en wat het kurkengeld is.

### Hoeveel kurkengeld is normaal?

In Nederland zie je vaak bedragen van ongeveer 10 tot 25 euro per fles. In sterrenrestaurants en zaken met een uitgebreide wijnkaart kan het hoger liggen. Het restaurant bepaalt zelf de prijs, dus vraag het altijd vooraf.

### Mag ik een verjaardagstaart meenemen naar een restaurant?

Vaak wel, als je het vooraf vraagt. Sommige restaurants rekenen dan taartgeld: een bedrag per persoon of per taart voor het aansnijden, serveren en het gebruik van bordjes en bestek. Andere doen het gratis, of staan het niet toe, bijvoorbeeld om allergenen en voedselveiligheid te kunnen garanderen.

### Is gefilterd of bruisend huiswater hetzelfde als kraanwater?

Niet helemaal. Veel restaurants filteren kraanwater en koelen het, soms met koolzuur, en verkopen dat per fles of karaf. Dat mag, en de prijs staat dan meestal op de kaart. Wil je gewoon kraanwater, vraag daar dan specifiek om.